Lekki namiot jednoosobowy: porównanie 16 propozycji na biwak

Jeśli szukasz najlepszego lekkiego namiotu jednoosobowego, to dobrze trafiłeś. Nie jest łatwo znaleźć dobry produkt w gąszczu tysięcy dostępnych na rynku jednoosobowych namiotów.

Oto 16 propozycji: piętnaście namiotów i tarp. Na pewno wybierzesz coś dla siebie.

Jak wybrać namiot jednoosobowy i na co zwrócić uwagę?

Gdy idziesz sam i wszystko niesiesz na plecach, namiot jest jedną z najcięższych rzeczy w plecaku. Ma ważyć mało, a jednocześnie przetrwać nocną ulewę tak, żebyś rano wyszedł z suchego śpiwora. Kłopot w tym, że opisy namiotów są pełne liczb i skrótów, które niewiele mówią, dopóki nie wiesz, skąd się biorą: 3000 mm, 20D, 210T, PU, silikon, waga minimalna, namiot samonośny. Niżej wyjaśniam, co znaczą i dlaczego liczb z dwóch różnych namiotów nie zawsze da się porównać wprost.

W zestawieniu są namioty od najtańszych po te z najdroższej półki. Kilka z nich, na przykład Grand Canyon Apex 1 i Trinordic Endra, producenci opisują jako namioty dla jednej albo dwóch osób. Wagę, wodoodporność i konstrukcję podaję według producentów, a gdy producent czegoś nie publikuje, według karty produktu w sklepie albo innego źródła, które przytacza dane producenta. Tam, gdzie nie znalazłem danej w żadnym źródle, w tabeli stoi „brak danych”. To porównanie danych, a nie test w terenie.

Moim zdaniem, zanim zaczniesz porównywać gramy, warto odpowiedzieć sobie na trzy pytania. Jak daleko poniesiesz namiot, w jakiej pogodzie będziesz w nim spać i czy chodzisz z kijkami trekkingowymi? Od tych odpowiedzi zależy, które kolumny tabeli są dla Ciebie najważniejsze.

• Waga, bo niesiesz ją codziennie. Sprawdź, czy producent podaje wagę samego namiotu, czy całego kompletu ze szpilkami i workiem. Różnicę wyjaśniam niżej.
• Słup wody tropiku i podłogi, czyli to, jak mocno tkanina opiera się przeciekaniu. Wysoka liczba pomaga, ale o suchym wnętrzu decydują też szwy i sposób rozbicia.
• Konstrukcja. Namiot samonośny postawisz prawie wszędzie, a namiot na kijkach trekkingowych jest zwykle lżejszy, ale potrzebuje gruntu, w który wbijesz szpilki.
• Jedna czy dwie warstwy. Od tego zależy waga i to, gdzie osiada wilgoć z Twojego oddechu.
• Przedsionek, wejścia i wymiary wnętrza. Dwa namioty z tą samą liczbą miejsc potrafią się w środku bardzo różnić, dlatego warto porównać wymiary podłogi, wysokość, liczbę wejść i miejsce w przedsionku¹.

Co znaczy słup wody i czy 3000 mm wystarczy?

Słup wody, po angielsku hydrostatic head, mówi, jakie ciśnienie wody wytrzymuje tkanina, zanim zacznie przeciekać. W badaniu próbkę materiału mocuje się nad zbiornikiem z wodą i stopniowo podnosi ciśnienie, aż po drugiej stronie pojawią się krople². Wynik podaje się w milimetrach, więc 3000 mm oznacza nacisk słupa wody wysokiego na 3 metry¹. Metodę opisuje norma ISO 811, w Europie wydana jako EN ISO 811:2018, która zastąpiła wcześniejszą EN 20811³.

Liczby z różnych namiotów porównuj jednak ostrożnie. Producenci podają je sami, zwykle bez potwierdzenia przez niezależne laboratorium⁴. Nie zawsze też opisują próg tak samo. MSR podaje na przykład, że tkanina z powłoką 1500 mm wytrzymuje taki słup wody przez ponad minutę, zanim pojawi się pierwsza kropla⁵. Do tego wodoodporność spada z używaniem, zwłaszcza gdy tkanina się ściera. To, czy w środku będzie sucho, zależy więc nie tylko od tkaniny, ale też od szwów, od tego, jak nisko schodzi tropik, i od dobrego rozbicia namiotu.

Dobrze to widać w tabeli. MSR Hubba NX z najdroższej półki ma według producenta tropik o słupie wody 1200 mm, a tanie namioty z poliestru z powłoką PU, na przykład Grand Canyon Apex 1 i Trinordic Endra, deklarują 3000 mm^{6, 7}. Nie znaczy to, że tańszy namiot lepiej chroni przed deszczem. Te liczby opisują różne tkaniny z różnymi powłokami, a podają je różni producenci bez wspólnej kontroli.

Ile wystarczy? Przyjmuje się, że tkanina o słupie wody 1000 mm i niższym chroni raczej przed przelotnym deszczem, 1500 mm zwykle wystarcza na letni biwak, a namioty do używania przez cały rok mają co najmniej 2000 mm⁸. Podłoga ma zwykle wyższy słup wody niż tropik, bo pracuje pod większym ciśnieniem. Kiedy klęczysz albo siedzisz na mokrej ziemi, ciężar ciała wciska wodę w tkaninę. Moim zdaniem przy tańszym namiocie z poliestru z powłoką PU warto szukać tropiku z co najmniej 2000 mm, a lepiej 3000 mm, i z klejonymi szwami, bo z czasem każda tkanina traci część wodoodporności.

Namiot jednowarstwowy czy dwuwarstwowy?

Większość namiotów w zestawieniu to namioty dwuwarstwowe. Mają sypialnię, czyli lekki namiot wewnętrzny, często w dużej części z siatki, i rozpięty nad nią nieprzemakalny tropik. Tropik zatrzymuje deszcz i zbiera od środka skropliny, dlatego nie powinien dotykać sypialni⁸. Namiot jednowarstwowy ma jedną ścianę, która pełni obie role. Jest przez to lżejszy, ale woda skraplająca się na suficie łatwiej trafia na Ciebie i na śpiwór, gdy o nią zahaczysz albo gdy zacznie kapać⁹. W tym zestawieniu jednowarstwowe są Night Cat 1P i AlpenTent Solo1 Bivi.

W namiotach dwuwarstwowych ważna jest też kolejność rozbijania. W wielu modelach najpierw stawiasz sypialnię na masztach, a tropik zarzucasz na wierzch¹⁰. Tak Naturehike opisuje rozbijanie modelu Mongar Pro¹¹. W innych namiotach najpierw rozbija się tropik, a są też takie, w których sypialnia jest podpięta pod tropik i obie warstwy stawiasz za jednym razem. Przy rozbijaniu w deszczu to moim zdaniem duża różnica, bo sypialnia od początku jest pod dachem.

Namiot samonośny, półsamonośny czy na kijkach trekkingowych?

Namiot samonośny stoi na samych masztach. Możesz go rozstawić bez szpilek, co pomaga tam, gdzie szpilki nie da się wbić w ziemię¹⁰. Grand Canyon podaje, że Apex 1 da się rozstawić na skale albo na piasku bez szpilek⁶. Namiot półsamonośny też trzyma się na masztach, ale części rogów maszty nie napinają, więc bez kilku szpilek się nie obejdzie. Przy wielu namiotach samonośnych i tak trzeba przypiąć przedsionek szpilkami, żeby dało się z niego korzystać.

Namioty tunelowe prawie zawsze potrzebują szpilek i odciągów, żeby stać⁸. Trinordic opisuje Endrę wprost jako niesamonośny namiot tunelowy⁷.

Trzecia grupa to namioty bez własnych masztów, w których rolę masztu pełni kijek trekkingowy. Takie rozwiązanie spotyka się zwłaszcza w bardzo lekkich namiotach. Namiot na kijkach nie jest samonośny, więc stoi dopiero wtedy, gdy przypniesz go szpilkami i napniesz odciągi. W zestawieniu jest jeden taki namiot, 3F UL Gear Lanshan 1, rozbijany na jednym kijku. Moim zdaniem ma sens przede wszystkim wtedy, gdy i tak chodzisz z kijkami trekkingowymi.

Z czego jest namiot: nylon, poliester, silikon, PU, 20D i 210T?

Tkaniny lekkich namiotów to zwykle nylon albo poliester, a oba z czasem niszczy promieniowanie UV⁸. Nylon jest mocniejszy i bardziej się rozciąga, a kiedy zmoknie, dodatkowo się wydłuża¹². Dlatego tropik z nylonu potrafi się w deszczu poluzować i w nocy trzeba go dociągnąć. Poliester rozciąga się mniej i lepiej trzyma napięcie, a według części producentów jest też mniej wrażliwy na UV. Rozciągliwość nylonu ma jednak zaletę, bo przy silnym wietrze tkanina trochę ustępuje, zamiast się rwać.

Sama tkanina przepuszczałaby wodę, dlatego pokrywa się ją powłoką. Najczęściej jest to silikon albo poliuretan, w skrócie PU. Silikon wzmacnia tkaninę i dobrze odpycha wodę, ale jest tak śliski, że nie da się na nim przykleić taśmy na szwy¹³. PU jest tańszy i pozwala kleić szwy taśmą, ale nie wzmacnia tkaniny i z czasem rozkłada się na słońcu. Dlatego niektórzy producenci dają silikon na zewnątrz, a PU od środka. To kompromis, dzięki któremu tkanina z zewnątrz dobrze odpycha wodę, a od środka da się na niej kleić szwy taśmą. W opisach znajdziesz to jako Sil/PU. Powłokę niszczy też pleśń, więc mokry namiot trzeba wysuszyć jak najszybciej po powrocie⁵.

Oznaczenia typu 20D albo 68D to denier, czyli masa nitki w gramach na każde 9000 metrów¹⁴. Im mniejsza liczba, tym cieńsza nitka i lżejsza tkanina, ale przy tym samym materiale zwykle też słabsza. Oznaczenie z literą T, na przykład 210T, to liczba nitek na calu kwadratowym tkaniny, licząc razem nitki wzdłuż i w poprzek. Z cienkich nitek da się utkać gęstszą tkaninę, więc lekkie tkaniny często mają wyższą liczbę T. Liczba T mówi więc o gęstości splotu, a nie wprost o wytrzymałości, a samym denierem nie porównasz nylonu z poliestrem. Ripstop to tkanina, w którą w regularnych odstępach wplata się mocniejszą nitkę, żeby trudniej było ją rozedrzeć.

Dwa przykłady z zestawienia. Naturehike Cloud-Up Pro 1 ma według producenta tropik z nylonu 20D z silikonem i podłogę z poliestru 210T¹, a Grand Canyon Apex 1 tropik z poliestru 68D z powłoką PU⁶.

W ultralekkim sprzęcie coraz częściej spotkasz też DCF, czyli Dyneema Composite Fabric. To nie tkanina, tylko laminat z włókien Dyneema zamkniętych między dwiema warstwami poliestru, bardzo mocny jak na swoją wagę¹⁵. Nie przepuszcza wody, ale jest droższy od zwykłych tkanin. W tym zestawieniu nie ma namiotu z DCF.

Po co klei się szwy?

Każdy ścieg to rząd małych dziurek w tkaninie, przez które w ulewie może przesiąkać woda. Dlatego szwy tropiku i podłogi często uszczelnia się taśmą albo płynnym uszczelniaczem⁸. W opisie szukaj sformułowań „klejone szwy”, „taped seams” albo „sealed seams”. Przy tkaninach z samym silikonem taśma się nie trzyma, więc szwy uszczelnia się ręcznie płynem¹³. Przed pierwszym wyjazdem sprawdź w opisie, czy zrobił to producent, bo nieuszczelniony szew może przeciekać nawet przy wysokim słupie wody tkaniny².

Skąd się bierze woda w namiocie, skoro nie pada?

To zwykle skropliny. Pojawiają się też w deszczu, więc mokra od środka ściana nie musi znaczyć, że tropik przecieka¹. Ciepłe i wilgotne powietrze w namiocie trafia na chłodną ścianę i woda osiada na niej w postaci kropel. Wilgoć pochodzi z Twojego oddechu i skóry, z mokrej ziemi i z mokrych rzeczy w środku, a najwięcej skroplin jest przy dużej wilgotności, w chłodne noce i w deszczu⁵. Żaden namiot nie usunie ich całkiem, więc liczy się wentylacja. Zostaw otwarte co najmniej dwa wywietrzniki, żeby powietrze przepływało na przestrzał, korzystaj z siatki w sypialni i trzymaj mokre rzeczy poza nią.

W namiocie dwuwarstwowym skropliny zbierają się głównie na tropiku, a sypialnia oddziela je od Ciebie⁸. W jednowarstwowym osiadają na tej samej ścianie, której możesz dotknąć, dlatego przy takim namiocie przydaje się mała ściereczka do wytarcia sufitu⁹.

Do czego służy przedsionek?

Przedsionek to zadaszona część pod tropikiem, bez podłogi, między sypialnią a wyjściem. Trzymasz w nim buty i plecak⁸, a w deszczu także mokre ubrania, których nie chcesz wnosić do sypialni⁶. Moim zdaniem w namiocie jednoosobowym przedsionek warto oceniać tak samo uważnie jak wagę, bo w sypialni zwykle nie ma miejsca na nic poza Tobą i śpiworem. Jeśli producent podaje jego powierzchnię, porównaj ją. MSR podaje dla Hubby NX przedsionek o powierzchni 0,84 m²⁵. Dwa wejścia mają w zestawieniu między innymi Bessport 1P, Geertop Blazer 1 i Naturehike Mongar Pro.

Waga minimalna czy waga w opakowaniu?

Tu najłatwiej się pomylić. MSR podaje wagę według amerykańskiej normy ASTM F1934-98, w której waga w opakowaniu to wszystko, co jest w pudełku, a waga minimalna to tylko sypialnia, tropik i maszty, bez szpilek, odciągów i worka⁵. Inni producenci piszą o „trail weight” albo o „minimalnej wadze zestawu”, a sporo sklepów podaje jedną liczbę bez wyjaśnienia. Różnica to często ponad sto gramów. MSR Hubba NX waży według producenta 1,12 kg w wersji minimalnej i 1,29 kg w opakowaniu, Naturehike Cloud-Up Pro 1 waży 1,23 kg albo 1,39 kg¹, a Trinordic Endra 1,4 kg albo 1,7 kg⁷. Do tego rzeczywista waga potrafi się trochę różnić od katalogowej, bo kolejne partie tkanin i powłok nie ważą dokładnie tyle samo.

W tabeli, gdy producent podaje obie wartości, pokazuję wyższą, czyli z wyposażeniem. Kiedy porównujesz namioty spoza tabeli, sprawdź najpierw, o którą wagę chodzi w każdym z nich.

Z czego są maszty i szpilki?

Tańsze maszty robi się z włókna szklanego, droższe ze stopów aluminium, które są mocniejsze i trwalsze. Segmenty masztu łączy biegnąca w środku elastyczna linka⁸. Przy aluminium producenci często podają stop i grubość rurki. Trinordic podaje dla Endry stop 7001 i średnicę 8,5 mm⁷. W zestawieniu maszty z włókna szklanego mają między innymi Grand Canyon Apex 1 i Mil-Tec Recom, a aluminiowe między innymi Trinordic Endra, Naturehike Mongar Pro i Tatonka Koli 1.

Szpilki, nazywane też śledziami, razem z odciągami trzymają namiot na ziemi i na wietrze. Producenci dokładają różne. Grand Canyon daje do Apex 1 szpilki stalowe⁶, Trinordic do Endry 12 aluminiowych, a Naturehike do Mongar Pro aluminiowe w kształcie litery V¹¹.

Tarp albo bivy zamiast namiotu?

Tarp to płachta, którą rozpinasz nad sobą na linkach. Nie ma podłogi, ścian ani siatki, więc od mokrej ziemi i owadów chronisz się osobno. Płachtę rozpina się z odstępem od ziemi, żeby pod spodem przepływało powietrze i nie zbierały się skropliny¹⁶. Helikon-Tex Supertarp, jedyny tarp w zestawieniu, nie ma podłogi ani moskitiery, dlatego pokazuję go w tabeli w osobnej grupie.

Bivy, czyli worek biwakowy, to lekki i wodoodporny pokrowiec, w którym śpisz razem ze śpiworem. Zajmuje mniej miejsca niż namiot i szybko się go rozkłada. W tym zestawieniu nie ma bivy. Geertop Blazer 1, choć niski, jest pełnym namiotem dwuwarstwowym, a AlpenTent Solo1 Bivi mimo nazwy to niski namiot jednowarstwowy na aluminiowym stelażu, a nie worek biwakowy. Szerzej o wyborze między namiotem, tarpem a bivy piszę w osobnym wpisie.

Jak czytać tabelę porównania?

Wartości w tabeli pochodzą od producentów, a gdy producent danej nie publikuje, z karty produktu w sklepie albo z innego źródła, które przytacza dane producenta. Gdy nie znalazłem danej, stoi „brak danych”, a nie moje przypuszczenie.

• Waga to wartość podana przez producenta, a gdy producent jej nie publikuje, przez sklep. Gdy producent podaje wagę minimalną i wagę z wyposażeniem, pokazuję tę drugą.
• Wodoodporność to słup wody tropiku, a w namiocie jednowarstwowym słup wody ściany. Podłoga ma zwykle więcej.
• Konstrukcja to typ namiotu: kopułowy, tunelowy, rozbijany na kijku trekkingowym albo niski dwuwarstwowy, a przy tarpie po prostu tarp.
• Sezony to deklaracja producenta albo sprzedawcy. Namiot trzysezonowy stawia na wentylację i niską wagę, a czterosezonowy ma mocniejszą konstrukcję, więcej tkaniny i mniej siatki¹. Przy wyborze ważniejsza od nazwy jest pogoda, w jakiej będziesz spać.
• Cena to przedział cenowy z dnia sprawdzenia, a nie dokładna kwota, bo ceny w sklepach często się zmieniają.

Jak liczę wskaźnik „Stosunek parametrów do ceny”, opisuję w metodologii przy tabeli. Pamiętaj, że z danych nie wyczytasz, jak namiot znosi wichurę ani jak długo wytrzymają jego szwy.

Źródła

1. Naturehike, Cloud Up Pro 1, dane techniczne i najczęstsze pytania (słup wody, skropliny, sezony): naturehike.com
2. Philip Werner, Section Hiker, „Hydrostatic Head Explained: Measuring Waterproofness”: sectionhiker.com
3. SIS (Szwedzki Instytut Normalizacyjny), SS-EN ISO 811:2018, opis normy badania odporności tkanin na przenikanie wody metodą ciśnienia hydrostatycznego: sis.se
4. Philip Werner, Section Hiker, „How Waterproof is Silnylon?”, z odpowiedzią autora w komentarzach o deklarowanych wartościach: sectionhiker.com
5. MSR, Hubba NX Solo, dane techniczne i najczęstsze pytania (waga według ASTM F1934-98, słup wody, skropliny, pleśń): cascadedesigns.com
6. Grand Canyon, Apex 1, dane techniczne: grand-canyon.dk
7. Trinordic, Endra, dane techniczne (po szwedzku): trinordic.se
8. Wikipedia, „Tent”, hasło w wersji angielskiej (budowa, słup wody, szwy, maszty, przedsionek): en.wikipedia.org
9. Section Hiker, „Single Wall Tents vs Double Wall Tents: Which is Right for You?”: sectionhiker.com
10. Section Hiker, „Freestanding Tents Explained: Guide to Types and Setup”: sectionhiker.com
11. Naturehike, Mongar Pro 1, dane techniczne i kolejność rozbijania: naturehike.com
12. Backpacker, „Could This Fabric Revolutionize Ultralight Backpacking Tents?”, o silnylonie i silpoly: backpacker.com
13. Intents Outdoors, „What are Tent Fabric Specifications and Coatings?”: intentsoutdoors.co.nz
14. Wikipedia, „Units of textile measurement”, hasło w wersji angielskiej (denier, liczba nitek): en.wikipedia.org
15. Wikipedia, „Dyneema Composite Fabric”, hasło w wersji angielskiej: en.wikipedia.org
16. Wikipedia, „Bivouac shelter”, hasło w wersji angielskiej (worek biwakowy, rozpinanie płachty): en.wikipedia.org